Hoe donker is de sterrenhemel in jouw gemeente

De basis is het openbare RIVM-raster "Berekende hemelhelderheid in de nacht, zonder bewolking" (model 2015, 250 meter resolutie, publiek domein). Per gemeente nemen we de mediaan van maximaal 25 rasterpunten in een vierkant van 2 bij 2 kilometer rond de hoofdkern (de gelijknamige woonplaats via de PDOK Locatieserver); bestaat die niet, dan rond het gemeentemiddelpunt. Zo meten we de plek waar mensen staan, en niet het open water dat bij gemeenten als Urk of Vlissingen het grootste deel van het grondgebied vormt. Daar tellen we de natuurlijke hemelachtergrond bij op en rekenen we om naar hemelhelderheid met de door het RIVM zelf gepubliceerde formule. De klasse-indeling volgt de gangbare Bortle-schaal, en de objectentelling gebruikt exact dezelfde zichtbaarheidsformules als de rekentool, met de breedtegraad van de gemeente. De tabellen zijn gesorteerd op de hemelwaarde (donkerste eerst), bij gelijke waarde alfabetisch.

Drie eerlijke kanttekeningen. Ten eerste is dit een model uit 2015, geen meting van vandaag; als ijkpunt: voor de dorpskern van Schiermonnikoog komt de berekening op 21,2 mag/boogseconde² uit, tegen de 21,4 die het RIVM-meetnet destijds mat op een meetpunt buiten het dorp; dat verschil is precies wat je verwacht. Ten tweede rekent het model alleen met Nederlandse lichtbronnen, dus grensgemeenten in Zuid-Limburg, Zeeuws-Vlaanderen, Twente en Oost-Groningen zijn in werkelijkheid iets lichter dan hier staat. Ten derde: reken op een marge van ongeveer een klasse; lees de klasse als de boodschap, niet de decimalen. Binnen een gemeente verschilt de hemel bovendien van kern tot buitengebied.

Bronnen: RIVM hemelhelderheid (publiek domein) · RIVM Meetnet Hemelhelderheid (ijkpunten) · PDOK Locatieserver · OpenNGC (CC BY-SA 4.0).

De volledige dataset is vrij te gebruiken met naamsvermelding (CC BY 4.0): download als CSV of als JSON. Berekend op 21 juli 2026.